info@saharating.com +90 212 291 97 91 / for English click here...

VAKIF ÜNİVERSİTELERİ KURUMSAL YÖNETİM DERECELENDİRME METODOLOJİSİ

Bilindiği gibi, ülkemizde 18 Haziran 1946’da 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu çıkarılarak, mevcut üniversitelerin (İstanbul Üniversitesi gibi) kanun çerçevesinde faaliyeti mümkün kılınmıştır. Daha sonra 28 Ekim 1960’ta çıkarılan 115 sayılı yasa ile 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu’nun bazı maddeleri değiştirilmiştir. 7 Temmuz 1973’te ise 1750 sayılı Üniversiteler Kanunu çıkarılmıştır. Bunu müteakiben, 6 Kasım 1981 tarihinde 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu (YÖK) çıkarılmıştır ve YÖK mevzuatı çerçevesinde Vakıf Üniversiteleri kurmak mümkün hale gelmiştir. Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği vasıtasıyla bu tür üniversitelerin faaliyetleri mevzuata dahil edilmiştir. Neticede, Türkiye’de hem devlet hem de vakıf üniversiteleri faal haldedir.

Üniversiteler, tabiatları gereği, hem sivil toplum kuruluşu hem de devlet kurumu gibi hareket ederler. Vakıf üniversitelerinde ise bunlara ilaveten, kurumun mali tablosu da önem kazanır ve bir noktada şirket gibi hareket ederler. Kanunen karlarını aktaramayacakları teminat altına alınmış olsa dahi, üniversitenin varlığını sürdürebilmesi zarar etmemesine bağlıdır. Zararlar ilk kuruluş aşamasında kurucu vakıf tarafından karşılanabilse de, bu ileri yıllarda sürdürülebilir bir durum değildir.

Kurumsal Yönetim ilkeleri ve uygulamaları üniversitelerin, özellikle vakıf üniversitelerinin, varlıklarını sürdürebilmesinde çok önemli rol oynamaktadır. Üniversitelerin ilkelere uyumunu ölçebilmek için şirketimiz, SAHA Rating, bir metodoloji geliştirmiştir. Bu metodoloji SPK’nın Kurumsal Yönetim İlkelerini baz almaktadır. Vakıf üniversitelerinin pay sahibi olmadığı, finansman kaynağının Kurucu Vakıf olduğu gerçeğinden yola çıkarak “ pay sahipleriyle ilişkiler” başlığı Kurucu Vakıf ile İlişkiler şeklinde değiştirilmiştir. Ayrıca, bu başlık altında incelenen “genel kurullar” alt başlığı da mülga addedilmiş ve üniversitelerin kar amacı gütmeyen/kar dağıtmayan kuruluşlar olması sebebiyle “kar payı hakkı” alt başlığıda mülga addedilmiştir. Bunların dışında, yaptığımız incelemede, üniversitelerde hem Mütevelli Heyeti’nin hem Yönetim Kurulu’nun hem de Senato’nun etkili olduğu ve yönetsel yetkilerle donatıldığı görülmüştür. Bazı Avrupa ülkelerinde var olan “double-board” sistemini çağrıştıran bu yapı tarafımızca “üçlü-yapı” olarak addedilmiş ve her üç yapı da metodolojimize dahil edilmiştir.

Metodolojimizde Sermaye Piyasası Kurulu tarafından dikte edilmiş olan ana başlık ağırlıkları aynen korunmuştur. Ayrıca, gene SPK tarafından halka açık şirketler için zorunlu tutulan ilkelerin en çok 85 ile notlanması prensipi de metodolojimizde uygulanmaktadır.