DAVRANIŞ KURALLARI
Şirketimiz davranış kuralları olarak IOSCO (Uluslararası Sermaye Piyasaları Komisyonu)’nun kurallarını aynen benimsemiş olup, aşağıdaki gibidir:
I. GİRİŞ
A. KURALLARIN KAPSAMI
Bu dökümandaki davranış ilkeleri;
1) SAHA Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. tüzel kişiliğini,
2) SAHA ortaklarını, yönetim ve denetim kurulu üyelerini, derecelendirme komitesi üyelerini,
3) SAHA’da tam gün ya da yarım gün çalışan meslek personelini ve öteki personeli,
4) Geçici süreli hizmetler sunan taşeronları,
kapsar.
Kurallarda SAHA’ya yapılan bütün atıflar, yukarıdaki kişilere de yapılmış sayılır.
B. TANIMLAR
Davranış kuralları hem kurumsal yönetim ve kredi derecelendirme kurumu için (bundan böyle SAHA A.Ş.), hem de SAHA A.Ş.’de gerek tam gün, gerekse yarım gün çalışan herkes için geçerlidir. SAHA A.Ş.de “kurumsal yönetim uzmanı” ve “kredi analist’i” olarak işe alınmış kişiler bundan böyle “uzman” olarak geçecektir.
Kurumsal yönetim derecelendirmesi; kurumların; hissedar haklarına ve kamuyu aydınlatma faaliyetlerine verdikleri önem, menfaat sahipleri ile ilişkilerinin düzeyi, yönetim kurullarının etkinliği ve verimliliği hakkında bir görüştür..
Kredi derecelendirmesi; Bir işletmenin değerinin, bir kredi yükümlülüğünün, bir borcun ya da borç benzeri enstrümanın veya bunun ihraççısının; uygulanabilirliği önceden test edilmiş bir yöntemle notlandırılmasıdır.
Derecelendirme notları, derecelendirilen firmaların sermaye piyasası araçlarının hiçbiri için satma, satın alma ya da tutma önerisi değildir.
C. DAVRANIŞ KURALLARININ TEMELLERİ
SAHA davranış kuralları; aşağıdaki dokümanları temel alır:
IOSCO (Uluslararası Sermaye Piyasaları Komisyonu) İlkeleri
Kredi derecelendirme kuruluşları, bir tarafta borç ve borç benzeri enstrümanlar ihraç edenler ile diğer tarafta bunları satın alanlar arasında oluşabilecek bilgi eksikliği ve yanlış bilgilenmeyi ortadan kaldırmaya yönelik değerlendirmelerini yayınlarlar. Kalitesiz, eksik ve üzerinde bi-hakkın çalışılmamış derecelendirme raporları, piyasa katılımcılarına yeterli bilgiyi sağlamaz. Hatta, bu tür raporlar katılımcıları yanlış yönlendirebilir. Bu tür raporlamalar, çıkar çelişkileri ve firma içi ya da dışı etkilenmeler, kredi derecelendirme kuruluşlarının bağımsızlıklarını zedeleyerek güvenilirliğini ve inanılırlığını yitirmesine neden olur.
Kredi derecelendirme kuruluşlarının, hem yatırımcı kitlesine karşı hem de derecelendirdikleri kurum ve kuruluşlara karşı sorumlulukları vardır. Derecelendirilen kurum ve kuruluşlara karşı sorumluluklarının başında da bazı şirket bilgilerinin gizliliği ve bunların korunması gelir.
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu) KURUMSAL YÖNETİM İLKELERİ
Sermaye Piyasası Kurulu’nun yayınlamış olduğu Kurumsal Yönetim İlkeleri, SAHA A.Ş.’nin kurumsal yönetim derecelendirme metodolojisinde kullandığı temel kaynaktır. Firmaların Kurumsal Yönetim İlkelerine uyum dereceleri, bu ilkeler doğrultusunda ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun ortaya koyduğu oransal ağırlıklar kullanılarak ölçülür. Derecelendirme sürecinde edinilen tüm şirket bilgilerinin gizliliği temel prensiptir. Bunlar SAHA A.Ş. "gizlilik yönetmeliği" çerçevesinde ilgili kategorilerde saklanır.
II. SAHA DAVRANIŞ KURALLARI
A. DERECELENDİRME İŞLEMİNİN KALİTESİ VE BÜTÜNLÜĞÜ
1) SAHA A.Ş, değerlendirmesini yaparken elde ettiği tüm bilgileri, drecelendirme metodolojisine uygun olarak gerçekleştirmek amacı ile yazılı talimatnameler yayınlar ve bunların eksiksiz uygulanmasını sağlar. Uygunluklarını düzenli olarak kontrol eder.
2) SAHA A.Ş., ciddi, sistematik ve mümkün olan yerlerde tarihi veri ile test edilebilir nitelikte bir metodoloji kullanır.
3) Bir firma incelenirken, uzman/uzmanlar, daha önce SAHA A.Ş. tarafından yayınlanmış ve tutarlı bir metodolojiyi, tavizsiz ve sürekli olarak kullanmak zorundadır.
4) Derecelendirme notu, uzman tarafından değil, SAHA A.Ş.’nin komitesi tarafından verilir. Bu not, elde edilen tüm bilgileri yansıtır ve SAHA A.Ş.’nin daha önce yayınlanmış metodolojisi ile tutarlıdır. SAHA A.Ş., konusunda uzman olan, yeterli bilgiyi haiz ve tecrübeli elemanlar kullanır.
5) SAHA A.Ş., derecelendirme sırasında elde ettiği ve not vermesine zemin hazırlayan bilgileri, yerel ve uluslararası kurallara uygun olarak saklar.
6) SAHA A.Ş. ve uzmanları, ihraççının kredibilitesini düşürecek ya da kamuoyunu yanıltabilecek raporlar yayınlamaktan kesinlikle kaçınırlar.
7) SAHA A.Ş., herhangi bir enstrümanı ya da firmayı inceler iken, inceleme kalitesinin yüksekliği açısından, yeterli kaynak ayırır. Bir firmayı derecelendirmeye kabul ederken ya da mevcut firmaların derecelendirme süresini uzatırken, yeterli donanımda ve sayıda personel tahsis eder, ayrıca bu personelin gerekli tüm bilgilere ulaşabileceğini garanti altına alır.
8) SAHA A.Ş., derecelendirme ekibini, sürekliliği sağlayacak ve yanlı tutumları önleyecek şekilde yapılandırılmıştır.
B. İZLEME VE GÜNCELLEŞTİRME
SAHA;
1)
Derecelendirme notunu aşağıdaki şekilde izler ve güncelleştirir:
● Müşteride ve/veya işlerinde sözleşme süresi içinde meydana gelen ve derecelendirme notunu etkileyebilecek her türlü gelişmeyi izler.
● Müşteriden bu izleme için gerekli bilgileri ister ve gelen bilgileri değerlendirir.
● Belirlenmiş takvim içinde derecelendirme notunu gerekiyorsa revize eder.
2) Müşteri sözleşmeyi feshettiğinde ya da kamuya açıklanmış bir derecelendirme faaliyeti kendiliğinden sona erdiğinde bunu kamuya açıklar.
C. DÜRÜSTLÜK VE ÇELİŞKİDEN KAÇINMA
SAHA;
1) Sermaye Piyasası Kurulu’nun kurallarına ve ilgili öteki yasal ve yönetsel düzenlemelere tam bir uyum gösterir.
2) Müşterilerine, kamuoyuna ve yatırımcılara adil ve doğru bilgiler sunar.
3) Hiçbir koşulda, kurumsal yönetim ve/veya kredi notu için garanti vermez.
4) Olumsuz bir derecelendirme notunu, olası olumsuz sonuçları nedeniyle vermekten kaçınmaz.
5) Verdiği derecelendirme notu; müşterisinin sahipleri, yöneticileri, çalışanları ile mevcut veya potansiyel ilişkilerinden etkilenmez.
6)
Derecelendirme faaliyetlerini, danışmanlık ve eğitim gibi öteki faaliyetlerinden ve rutin yönetim uygulamalarından ayrı tutar. Bu faaliyetlerin çelişki ya da çıkar çatışması (conflict of interest) yaratmasına engel olur.
7) Üçüncü kişiler ya da çalışanlar tarafından bildirilen etik dışı bir durumun gereğini vakit geçirmeden yerine getirir, istihbaratı sağlayanların kimliklerini gizli tutar.
D. BAĞIMSIZLIK
1) SAHA Derecelendirme Uzmanlarının ücretleri, işin gereğini uygun belirlenmiştir ve müşterinin derecelendirme faaliyeti karşılığında ödediği ücretten bağımsızdır.
2) SAHA Derecelendirme uzmanları ya da çalışanları, müşteri ile derecelendirme sözleşmesi imzalanması aşamasında yapılan görüşmelerden haberdar edilmezler ve bu görüşmelere katılmazlar.
3) SAHA ortakları, derecelendirme uzmanları ve çalışanları, derecelendirme sözleşmesi devam etmekte olan bir müşterinin hisse senetlerine ya da türev araçlarına yatırım yapmazlar.
4) SAHA; aşağıdaki durumlarda uzmanlarının ve çalışanlarının derecelendirme işlemine katılmamasını ve/veya katılımlarının derecelendirme notunu etkilememesini sağlar:
a) Uzman ya da çalışan, müşterinin ya da onun yan/kardeş kuruluşunun hisse senetlerini önceden satın almışsa (yatırım fonları ve yatırım ortaklıkları hariç),
b) Uzman ya da çalışan, yakın geçmişte müşterinin ya da onun ana/yan/kardeş kuruluşunun emrinde çalışmışsa,
c) Uzman ya da çalışanın, müşteri işyerinde ya da ana/yan/kardeş kuruluşunda birinci dereceden akrabası veya iş ortağı varsa,
d) Uzman ya da çalışanın, müşteri ile derecelendirmeye zarar verebileceği düşünülen başka türden bir ilişkisi varsa.
5) SAHA A.Ş. ortakları, uzmanları ve çalışanları; tanıtım ve reklâm amacıyla dağıtılan küçük eşyalar dışında, müşteriden hediye kabul etmezler, borç almazlar.
6) SAHA A.Ş. uzmanları ve çalışanları, müşterinin herhangi bir çalışanı ile olan ilişkilerini yöneticilerine bildirirler. Bu tür ilişkilerin çıkar çatışması yaratma olasılığı, SAHA yöneticileri tarafından her türlü önlemler alınarak ortadan kaldırılır.
E. KAMUYA VE YATIRIMCILARA KARŞI SORUMLULUKLAR
1) Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Notlarının Açıklanmasında Zamanlama ve Şeffaflık:
SAHA;
a) Derecelendirme notunun verilmesi ve güncellenmesi yöntemlerini, politikalarını ve bunlarda gerçekleştirdiği değişiklikleri kamuya açıklar.
b) Derecelendirme metodolojisini ve yöntemlerini, üçüncü şahısların anlayabileceği açıklıkta, kamuya duyurur. Ayrıca her kredi notu seviyesinin ne anlama geldiği de açık bir biçimde anlatılır.
c) Derecelendirme notlarını, önceden bildirdiği takvime uygun olarak kamuya açıklar. Bu açıklamalarda, not gerekçelerini ve derecelendirme işleminin süresini de duyurur.
d) Her güncellemede, bir önceki notun ne olduğunu ve açıklanma tarihini açıklar.
e) Kredi derecelendirme çalışmasında, verilen notun değişim ihtimallerini (yıllık olarak), nota ait batış olasılığını (probability of default) da açıklar.
f) Müşterinin açıklanmasını istemediği notu açıklamaz.
g) Müşteri, sonraki güncellemelerden birinin sonucunun açıklanmasını istediğinde, o döneme ilişkin ilk notunu ve önceki güncellemelerini de açıklar.
h) Açıklanmış bir nota ilişkin güncelleme sonuçlarının açıklanmaması taleplerini kabul etmez.
i) Açıklanması istenen notları hiçbir ek ücret ve masraf talep etmeksizin internet sitesinde kamuya duyurur.
j) Aşağıdaki koşulların varlığı halinde, müşteri talebi ve katılımı olmaksızın da derecelendirme yapabilir; bu notları, talep olmaksızın yapılan çalışmaya dayandığını belirtmek suretiyle açıklayabilir (müşterinin sınırlı bilgi ve veri sağladığı durumlar da talep olmayan durumlardan sayılır).
i. Bu notların yayımlanmasında kamunun ya da yatırımcıların çıkarı varsa,
ii. Böyle derecelendirme yapabilecek ve izleyebilecek bilgi ve veriye sahip olabiliyorsa,
iii. Sermaye Piyasası Kurulu’ndan ve ilgili kuruluştan, bu konudaki SPK tebliğine uygun şekilde yazılı onay alınmışsa,
2) Gizlilik ve Gizliliğin Korunması:
SAHA;
a) Müşterinin derecelendirme faaliyeti için verdiği şirket bilgilerini, müşterinin onayı olmaksızın; basın açıklamasında, konferans ya da seminer benzeri toplantılarda, diğer müşterilerle ilişkilerde, üçüncü şahıs ya da kurumlar nezdinde kullanmaz.
b) Müşteri bilgilerini hırsızlık, sahtekârlık ve benzeri tehlikelerden korur.
c) Uzmanlar ve çalışanlar, gizlilik konusundaki SAHA prosedürlerini bilir; bu bilgileri periyodik olarak sınanır.
d) Uzmanlar ve çalışanlar, müşteri bilgilerini ve olası derecelendirme faaliyetlerini açıklamama taahhüdü altındadırlar.
e) Uzmanlar ve çalışanlar, müşteri bilgilerini hisse senedi ve tahvil piyasalarında kullanmama taahhüdü altındadırlar.
f) Gizlilik ihtiva eden bilgi neticesinde verilmiş derecelendirme notunu, gizli bilgiyi açıklamadan, kamuya duyurabilir.
g) Derecelendirme hizmeti esnasında, gizlilik anlaşmasına aynen SAHA A.Ş. gibi uyacak, dışarıdan kişi ve kurumlar ile çalışabilir.
